شیوع نوروپاتی محیطی و عوامل خطر ابتلا به آن در جوانان مبتلا به دیابت نوع 1 و 2

15 دسامبر 2017- تشخیص دیابت نوع 1 و 2 هم اکنون در میان کودکان و نوجوانان نسبت به سالهای قبل افزایش یافته است. دیابت به طور قابل توجهی با عوارض ناتوان کننده و مرگ‌‌ ومیر  در ارتباط است، با این حال، پیشگیری و درمان اولیه‌ی عوارض دیابت می‌تواند کیفیت و امید به زندگی را در این بیماران بهبود بخشد.

نوروپاتی محیطی دیابتی یا DPN یکی از این عوارض است که اغلب بر اندام‌های انتهایی بویژه پاها تاثیر می‌گذارد، بیماران اغلب از درد، بی‌حسی و سوزش در پاهای خود شکایت دارند، همچنین ممکن است مشکلاتی را در سیستم گوارشی، مجاری ادراری، عروق خونی و قلب خود تجربه کنند.

 DPN در 26 درصد از بزرگسالانی که به تازگی بیماری دیابت در آنها تشخیص داده شده است، مشاهده می‌گردد، اما شیوع آن در میان کودکان و نوجوانان تاکنون به خوبی مورد بررسی قرار نگرفته است. به همین دلیل محققان به بررسی میزان شیوع DPN در میان جوانان مبتلا به دیابت نوع 1 و 2 و بررسی عوامل خطر مقطعی و طولی DPN در یک گروه از جوانان مبتلا به دیابت با چندین نژاد و قومیت مختلف که در مطالعه‌ی SEARCH ثبت نام کرده بودند، پرداختند.

مطالعه‌ی مذکور یک مطالعه‌ی کوهورت آینده‌نگر مبتنی بر جمعیت است که در آن از کودکان و نوجوانان کمتر از20 سال مبتلا به دیابت با نژادها و قومیت‌های مختلف در آمریکا ثبت نام شده است. معیارهای ورود به این مطالعه : تشخیص دیابت قبل از سن 20 سالگی، حداقل مدت زمان ابتلا به دیابت 5 سال و سن افراد بین 10 تا 20 سال بود.

در این مطالعه‌ی کوهورت از 2700 نفر ثبت نام شد و اطلاعاتی در مورد قد، وزن، اندازه‌ی دورکمر، فشارخون وDPN   آنها ثبت گردید، همچنین نمونه‌های خونی و ادرار این افراد جمع‌آوری شد. نژاد و قوم افراد شرکت کننده در پاسخ به یک پرسشنامه مشخص  گردید. نوروپاتی محیطی دیابتی در این افراد با استفاده از پرسشنامه ی غربالگری نوروپاتی میشیگان(MNSI) که یک ابزار غربالگری معتبر است، ارزیابی شد. MNSI یک پرسشنامه‌ی متشکل از 15 مورد است که در آن ناهنجاریها و تغییر شکل در ساختار پا، عفونت، زخم، ادراک ارتعاش در انتهای انگشت شست پا و ankle reflex مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. نمرات بالاتر از 2 از 8 نمره ی کل، بیانگر ابتلا فرد به نوروپاتی محیطی دیابتی است.

 از داده‌های جمع‌آوری شده‌ی مقطعی در ویزیت‌های کوهورت برای مقایسه‌ی ویژ‌گی‌های تشخیصی کودکان و نوجوانان مبتلا به DPN یا کودکان و نوجوانانی که به DPN مبتلا نبودند، و بر اساس نوع دیابت طبقه‌بندی شده بودند، استفاده شد.

برای مقایسه‌ی توزیع متغیرهای پیوسته از آزمون دو نمونه‌ای ویلکاکسون و برای  متغیرهای  رسته‌ای بطور جداگانه برای دیابت نوع 1 و 2 از آزمون chi-squared استفاده گردید.

در مجموع 1734 نفر از افراد شرکت کننده به دیابت نوع 1 و 258 نفر به دیابت نوع 2 مبتلا بودند.

 تقریباً 7 درصد از افراد مبتلا به دیابت نوع 1 و 22 درصد از شرکت کنندگان مبتلا به دیابت نوع 2 دارای علایمی از DPN بودند.

برای بیماران گروه دیابت نوع 1، افراد مبتلا به DPN، دارای سن بالاتر، مدت زمان طولانی‌تر ابتلا به دیابت(8.7 سال درمقابل 7.8سال P < 0.001)، نمایه‌ی توده‌ی بدنی بالاتر(26 در مقابل 24 کیلوگرم بر متر مربع P < 0.001)، کلسترولLDL   بالاتر(101‌ در برابر 96 میلی گرم دردسی لیتر(P < 0.01) و غلظت تری‌گلیسرید بیشتر بودند (85 در برابر 74میلی‌گرم در دسی لیتر P = 0.005).

 برای بیماران گروه دیابت نوع 2، افراد مبتلا به DPN نسبت به افرادی که به DPN مبتلا نبودند، سن بالاتری داشته، مدت زمان ابتلا آنها به دیابت بیشتر بود(8.6‌ دربرابر 7.6‌ سال P = 0.002) و کلسترول HDL‌ پایین‌تری داشتند( 40 در برابر 43 میلی‌گرم در دسی‌لیتر  P = 0.04).

شیوع DPN همچنین در میان افراد مذکر (30درصد) بالاتر از افراد مونث (18 درصد P = 0. 02) بود. همچنین در میان افراد سیگاری (33‌ درصد) شایع‌تر از افراد غیر سیگاری(15درصدP= 0.01) بود.

محققان در نتیجه‌گیری خود اظهار داشتند که  شیوع DPN در این گروه کوهورت از جوانان مبتلا به دیابت نوع 1 و 2 به ترتیب 7 درصد و 22 درصد است. عوامل خطر برای ابتلا به DPN در میان جوانان مبتلا به دیابت نوع 1 شامل، سن بالاتر، وضعیت فعلی کشیدن سیگار، مدت زمان طولانی‌تر ابتلا به دیابت، کنترل ضعیف قندخون به مدت طولانی وعوامل خطر بیماریهای قلبی عروقی است درحالیکه فاکتورهای خطر DPN برای جوانان مبتلا به دیابت نوع 2 شامل سن بالا، وضعیت فعلی آنها در کشیدن سیگار و مدت زمان طولانی‌تر ابتلا به دیابت بود. نتایج این مطالعه مشابه با مطالعات قبلی است اما شیوع DPN نسبت به مطالعات قبلی بالاتر است.

محققان پیشنهاد کردند که از ابزار جامع MNSI به جای آزمون تک عاملی برای ارزیابی DPN در بیماران استفاده شود. نتایج این مطالعه همچنین نشان داد که کنترل ضعیف گلایسمیک در طول زمان و فاکتورهای خطر سنتی قلب و عروق عوامل خطر مهمی هستند که نه تنها با DPN در جمعیت بزرگسال بلکه در DPN در جوانان مبتلا به دیابت ارتباط دارند.

 این یافته‌ها بر اهمیت کنترل دقیق‌تر و مکرر گلایسمیک و معاینات دوره‌ای منظم برای جوانانمبتلا به دیابت  نوع 1 و 2 تاکید دارد. اغلب به نظر می‌رسد عوارض مرتبط با دیابت در بزرگسالان بیشتر از کودکان بروز می کند، با این حال با افزایش تعداد کودکان و نوجوانان مبتلا به دیابت، پیشگیری و درمان این عوارض در مراحل اولیه می‌تواند به بهبود کیفیت و امید به زندگی این افراد کمک کند.

خلاصه‌ی نتایج به شرح زیر است: احتمال ابتلا به DPN در کودکان و نوجوانان مذکر مبتلا به دیابت نوع 1 و 2 نسبت به افراد مونث بیشتر است، شیوع  DPNدر افراد سیگاری دو برابر افراد غیر سیگاری است و پروفایل لیپیدی نامطلوب با افزایش شیوع DPNارتباط دارد.

منبع:

www.diabetesincontrol.com/prevalence-of-and-risk-factors-for-diabetic-peripheral-neuropathy-in-youth-with-type-1-and-2-diabetes